«تروتسکیسم»؛ انقلاب سیاسی علیه استالینیسم، انقلاب جهانی علیه سرمایه‌داری

در نیمۀ دوم قرن بیستم، تروتسکیسم برای جوانان "چپ جدید" جاذبه داشت؛ جوانانی که به کمونیسم نوع شوروی رغبتی نداشتند و مائوئیسم را هم رد می‌کردند. تروتسکیسم در انقلاب 1968 فرانسه موثر بود.

۱۴۰۱/۰۹/۱۳ ۱۲:۵۸

«بالکانیزاسیون» یعنی چه؟

هدف از بالکانی کردن، جلوگیری از ایجاد یک کشور باثبات و یا از بین بردن چنین کشوری است تا خطر تهدید آن علیه کشور یا کشورهایی که این سیاست را اعمال می‌کنند، از بین برود.

۱۴۰۱/۰۹/۱۱ ۱۷:۱۸

اولین داور زن تاریخ جام جهانی بازی آلمان و کاستاریکا را قضاوت می‌کند (+عکس)

"استفانی فراپار" داور زن اهل فرانسه به عنوان داور دیدار آلمان - کاستاریکا انتخاب شد.

۱۴۰۱/۰۹/۰۹ ۱۰:۲۷

"جاسوس" کیست؟

جاسوس در صورت دستگیر شدن، حق برخورداری از وضعیت اسیر جنگی را ندارد ولی مستحق محاکمه‌ای عادلانه و مناسب است و حقوق و مزایای یک شخصِ تحتِ حمایت به وی داده می‌شود.

۱۴۰۱/۰۹/۰۷ ۱۶:۴۴

در محاکمات نورنبرگ که از بیستم نوامبر 1945 تا اول اکتبر 1946 به طول انجامید، سازمان‌های اس‌اس (گارد ویژۀ حزب نازی با یونیفورم سیاه) و ستاد شخصی هیتلر جنایتکار شناخته شدند ولی ستاد ارتش آلمان تبرئه گردید.

۱۴۰۱/۰۹/۰۶ ۰۲:۱۹

"اصل عدم قطعیت" یعنی چه؟

تا قبل از ارائۀ مکانیک کوانتوم، تصور بر این بود که تمامی ویژگی‌های یک جسم در لحظه را می‌توان با دقت قابل قبولی اندازه‌گیری کرد.

۱۴۰۱/۰۹/۰۲ ۲۱:۲۶

"طبقۀ جدید" یعنی چه؟

میلوان جیلاس در سال 1957 با انتشار کتاب «طبقۀ جدید: تحلیلی از نظام کمونیستی» به موضوع رانت‌خواری و بی‌عدالتی در حکومت‌‌هایی پرداخت که با شعار "عدالت" تأسیس شده بودند.

۱۴۰۱/۰۸/۲۹ ۱۶:۰۸

"دیپلماسی دائم" چیست؟

کاردینال ریشلیو در وصیت‌نامه‌اش نوشته بود: «نه صلح، نه جنگ، نه دوستی و نه دشمنی مانع مذاکره نیست. حتی اگر مذاکرات به نتیجه‌ای نرسد، باز نباید آن را بی‌فایده تلقی کرد.»

۱۴۰۱/۰۸/۲۷ ۱۸:۰۱

"اشرافیت کارگری" یعنی چه؟

جنبش چارتیستی، جنبشی کارگری-سیاسی-اجتماعی در بریتانیای قرن نوزدهم بود. اسم این جنبش از "منشور مردم" در ۱۸۳۸ گرفته شده بود که اهداف جنبش را در خود داشت.

۱۴۰۱/۰۸/۲۳ ۱۱:۴۲

دکترین "تلافی بزرگ" چه بود؟

دکترین "تلافی بزرگ" از سال 1954 تا 1966 در سیاست ناتو نافذ بود اما پس از آن، جایش را به دکترین "پاسخ انعطاف‌پذیر" داد و به این ترتیب، سیاست ناتو در قبال بلوک شرق تعدیل شد.

۱۴۰۱/۰۸/۲۱ ۱۴:۱۶

«ویت‌کنگ»؛ لقبِ غربیِ جنگجویانِ شرقی

در سال 1976 ویتنام جنوبی و شمالی متحد شدند و کل این کشور تحت سیطرۀ حکومتی کمونیستی قرار گرفت. در 1995 روابط ویتنام و آمریکا برقرار شد و آمریکا در سال 2013 اعلام کرد که ویتنام جزو ده شریک تجاری برترش است.

۱۴۰۱/۰۸/۱۸ ۱۳:۵۵

«سندروم ویتنام» چیست؟

اصطلاحی است که در واکنش به شکست آمریکا در جنگ ویتنام ابداع شده و دلالت دارد بر عدم تمایل بسیاری از مردم و مقامات سیاسی آمریکا در مورد دخالت نظامی این کشور در کشورهای خارجی به هر دلیل و به هر صورتی.

۱۴۰۱/۰۸/۱۵ ۱۹:۲۴

خرده‌بورژوازی و خرده‌بورژوا یعنی چه؟

خرده‌بورژوازی در ادبیات سیاسی مارکسیستی، یعنی طبقه‌ای اجتماعی که اعضایش هم مثل اعضای طبقۀ بورژوازی بر وسایل تولید خویش مالکیت دارند و هم برای تأمین زندگی خودشان مجبورند مثل کارگران کار کنند.

۱۴۰۱/۰۸/۱۳ ۱۱:۰۹

"منحنی جِی" چیست؟

نظریۀ "منحنی جی" در عین رد نظریات "فقر فزاینده" (از کارل مارکس) و "رفاه فزاینده" (از الکسیس دوتوکویل: مورخ و جامعه‌شناس فرانسوی)، این دو نظریه را برای توضیح وقوع "انقلاب" ترکیب می‌کند.

۱۴۰۱/۰۸/۱۰ ۱۱:۱۳

تیموکراسی چیست؟

افلاطون تیموکراسی را حکومت کسانی می‌دانست که برای شرف و افتخار کار می‌کنند. یعنی اولویت آن‌ها در سیاست‌گذاری و سیاست‌ورزی و زندگی روزمره، تحقق شرف و افتخار است.

۱۴۰۱/۰۸/۰۷ ۱۰:۴۰

"چپ میانه" یعنی چه؟

نهرو در هند، دوبچک در چکسلواکی، آلنده در شیلی،گورباچف در شوروی و ماندلا در آفریقای جنوبی، جزو هواداران برجستۀ سوسیالیسم دموکراتیک بوده‌اند.

۱۴۰۱/۰۸/۰۶ ۱۰:۲۲

"راست میانه" یعنی چه؟

راست میانه اصطلاحی است در توصیف محافظه‌کاری لیبرال‌دموکراتیک. مثلا احزاب دموکرات‌مسیحی در اروپا احزاب جریان راست میانه‌اند. آنگلا مرکل صذر اعظم پیشین آلمان نیز سیاستمداری متعلق به راست میانه بود.

۱۴۰۱/۰۸/۰۴ ۱۸:۲۵

چپ‌گرایی و راست‌گرایی یعنی چه؟

چپ‌گرایان سیاسی (موافقان تجدد) ممکن است راستگرای اقتصادی باشند. راست‌گرایان سیاسی (مخالفان تجدد) نیز ممکن است چپ‌گرای اقتصادی باشد.

۱۴۰۱/۰۸/۰۲ ۱۲:۳۲

امنیت ملی چیست؟

امنیت ملی در وجه سلبی به پاسداری از سرزمین، حاکمیت و مردم در مقابل خطرات و تهدیدات دشمنان کشور دلالت دارد اما در وجه ایجابی ضمن حفظ منافع ملی به دنبال کسب فرصت‌ها برای توسعه و پیشرفت است.

۱۴۰۱/۰۷/۲۸ ۰۸:۲۷

"انگلیسی حقیر" یعنی چه؟

انگلیسی‌های حقیر "امپریالیست" نبودند یا حداقل جزو مدافعان پرشور و تمام‌عیار امپریالیسم بریتانیا نبودند و بیشتر کوشش خود را صرف اصلاح امور داخلی انگلستان و بریتانیا می‌کردند.

۱۴۰۱/۰۷/۲۱ ۲۲:۲۳